گاهشمار 25 فروردین
25 فروردين ، روز تولد مانی، پيامآور ايرانی
مانی، پیامبر نقاش ،پيامآوری بود که ظاهرا آيين وی منشا الهی نداشت اما چنان فراگير شد كه زمانی بر منطقه وسیعی از غرب امپراتوری روم تا هند و از مرزهای چين تا عربستان گسترده شد.
مانی در 25 فروردين 1789 سال پیش (14 آوريل 216 ميلادی) در شمال بابل چشم به جهان گشود. پدرش، پاتگ، از تبار شاهان اشكانی و اهل همدان بود.
مانی به گفته خودش نخستين بار در دوازده سالگی پيام وحی را دريافت كرد و حامل پيام، روح همزاد او بود. بار ديگر، در 24 سالگی وحی به وی نازل شد و اين بار دستور يافت تا به تعليم دين بپردازد. یکی از ويژگیهای تبليغ در آيين مانی آن بود كه در هر منطقهای به زبان آن منطقه و به نحوی كه برای مردم آن منطقه قابل درك باشد، به تبليغ میپرداخت. خود او در متنی به زبان پارسی ميانه میگويد: «دینی كه من گزيدم، از ديگر دينهای پيشينيان در ده چيز برتر و بهتر است. يك، آنكه دينهای پيشين به يك شهر و يك زبان بودند. اما دینی كه من آوردم، در هر شهر و به هر زبان پيدا شود و در شهرهای دور گسترش يابد.» مشهورترين كتاب مانی آردهنگ یا ارژنگ خوانده میشود و سراسر تصويری است. مانی تمام اساطير مانوی، داستان آفرينش و اصول اعتقادی دين خود را در اين كتاب به تصوير كشيده است. مانی پزشکی توانا و معجزهگر بود و اين توانایی خود مقبوليت بيشتری براي مانی به دنبال داشت.دین وی را شاید بتوان آمیزه ای از عرفان ایرانی و اندیشه مسیحی دانست. در مجموع می توان گفت: «مانی یکی از بزرگترين بنيانگذاران و سازمان دهندگان دینی بود كه دنيا به خود ديده است.»
25 فروردین ، بزرگداشت عطار نیشابوری
در راه تو هر كه خاك در شد در عالم عشق معتبر شد
هر خاك كه ذره قدم گشت در عالم عشق تاج سر شد
«گويند سبب توبه وی آن بود كه روزی در دكان عطاری مشغول و مشعوف به معامله بود، درويش آن جا رسيد و چند بار شیالله گفت وی به درويش نپرداخت. درويش گفت ای خواجه تو چگونه خواهی مرد؟ عطار گفت چنانكه تو خواهی مرد! درويش گفت تو همچون من میتوانی مرد؟ عطار گفت بلی. درويش كاسهای چوبين داشت زير سر نهاد و گفت الله و جان بداد. عطار را حال متغير شد، دوكان بر هم زد و به اين طريقه درآمد.»*
فرید الدین محمد عطار نیشابوری از ستارگان ادب و عرفان ايران ، شخصیتی است كه حيات را در يك انقلاب بزرگ روحی با منطق پرندگان تفسير كرد و راهی صدساله را در هفت شهر عشق منزل به منزل از خاك تا افلاك طی كرد و به تيغ مهاجمی تا تار در عين فنا به لقا الهی دست يافت.
عطار در منطق الطیر(شاهکار وی) شرح طی راههای طريقت را در قالب حكايت سفر دور و دراز پرندگان در جستجوی سيمرغ آورده است. این عارف پارسی زبان همزمان با حمله چنگيزخان مغول به ايران در قتل عام بزرگ نيشابور كشته شد.
* نفحات انس جامی
البته بسياری از پژوهشگران اين داستان را از افسانههای منسوب به متصوفه می دانند.