چهارم آبان ماه؛ جشن آبانگان

 

«...اینک آب­ها را می­ستاییم، آب­های فروچکیده و گردآمده و روان شده­ و خوب کـُنش ِ اهورایی را» یسنا - هـات 38 بند3

 

آبان به معنای آب و هنگام آب است.آب از دیرباز همواره یکی از عناصر پاک کننده در نزد ایرانیان بوده است. همانند سایر جشن های برابری نام ماه و روز در گاهشماری ایرانی جشن آبانگان روزی است که نام روز و ماه هر دو آبان می شود. درباره پیداش جشن آبانگان چنین گفته اند که در پی نبردهای دراز میان ایران و توران، افراسیاب تورانی دستور داد تاکاریزها و نهرها را ویران کنند. پس از پایان جنگ پسر تهماسب که زو نام داشت دستور داد تا کاریزها و نهرها را لایروبی کنند و پس از لایروبی آب در کاریزها روان گردید. پس ایرانیان آمدن آب را جشن گرفتند.در روایت دیگر آمده است که پس از هشت سال خشکسالی، در ماه آبان باران آغاز به باریدن نمود و از زمان جشن آبانگان پدید آمد. ایرانیان در این روز همانند سایر جشن ها به آدریان ها می رفتند، سپس به کنار نهرها رفته و با خواندن اوستا به ستایش پروردگار بزرگ می پرداختند و از او درخواست نگهداری و فراوانی آب می کردند و پس از آن به شادی می پرداختند.