جشن فروردینگان

 

فروهر

 در ايران قديم، به مناسبت‌های گوناگون جشنی برگزار می‌شد و از آنجا كه «جشن» نوعی عبادت به شمار می‌آمد، برگزاری آن رنگ ديني به خود گرفته بود. در باور‌های ايرانی، برخي از اين جشن‌ها، جشن‌های واجب بود، مانند گاهانبارها كه جشن‌های سالگرد آفرينش‌های شش‌گانه (آسمان، آب، زمين، گياه، چارپای مفيد و انسان) هستند و برخی جشن‌های مستحب، مانند جشن‌های برابری نام روز و ماه.
 در اعتقادات زرتشتی، ماه را به چهار قسمت نامساوی تقسيم می‌كردند و هر روز ماه را با نام یکی از امشاسپندان و ايزدان می خواندند. در هر ماه، در روزی كه با نام آن ماه همنام می‌شد، جشنی برگزار می‌كردند كه برخی از اين جشن‌ها از عموميت و اهميت زيادی برخوردار بودند و تا امروز اعتبار و اهميت خود را حفظ كرده‌اند، مانند جشن فروردينگان (19 فرودين)، جشن تيرگان (13 تير)، جشن مهرگان (16 مهر) و جشن اسفندگان (5 اسفند(.
 روز نوزدهم هر ماه «فروردين» نام دارد و نوزدهم فروردين جشنی برگزار می‌شد، به نام «فروردينگان» كه به آن «فرودگ» نيز مي‌گويند.
 «فروردين» به معناي «فروهرها» و ماه فروردين اصلا ماه فروهرها و اين جشن در تجليل از فروهرهاست. فروهر (Frawahr) كه صورت اوستایی آن فروشی (Fravashi) و صورت پارسی باستان آن فرورتی (Fra-vrti-) است، یکی از موجودات اساطيری ايران و از بحث انگيز‌ترين آنهاست.
 هر انسانی از پنج عنصر تشكيل شده است: روان، جان (اساس زندگی)، فروشی («خود» آسمانی او)، وجدان و تن. فروهر يا فروشی بخشی از وجود مينوی انسان است كه روح محافظ اوست. هر بدی كه آدمی بر زمين كند، بر «خود آسمانی او تاثير نمی‌گذارد و فقط وجود زمینی انسان است كه به سبب گناهانش در دوزخ رنج می‌برد. به عبارت ديگر، فروهر روح پاسبان آدمی است كه پيش از تولد وجود دارد و پس از مرگ نيز باقی می ماند. روان پس از مرگ به فروشی خود می ‌پيوندد. از آنجا كه فروهر‌ها يكسره پاك‌اند، از ياوران نيروهای اهورایی به شمار می‌آيند و اهورا‌مزدا را در نبرد با اهريمن ياری می‌كنند. آنان همچون «سواران دلاور نيزه به دست» به صف ايستاده‌اند و مانع فرار اهريمن از جهان روشنی می‌شوند كه با زور در آن وارد شده بود.
عقيده به فروشی باوری پيش زرتشتی و متعلق به دوران آريایی‌هاست. باوری كه محكم و با قدرت به دين زرتشت راه يافت و كاملا رنگ دینی به خود گرفت.
 جشن‌های نوروزي و ماه فروردين با فروهرها پيوند خورده است چون عقيده بر اين است كه در اين ايام سال، فروهرها به زمين فرود می‌آيند و به خانه‌های سابق خويش می روند. پس مردم بايد برای پيشواز آنان خانه را پاكيزه كنند، برای هدايت آنان آتش بيفروزند و در اين روزها، بوی های خوش در آتش نهند و روان‌ها را ستايش كنند و اوستا بخوانند تا روان‌ها آسايش داشته باشند و با شادی و نشاط باشند و بركت ارزانی دارند. در اين روزها، به هيچ كاری نبايد دست زد، مگر انجام وظايف و كار نيك تا اينكه فروشی‌ها با رضايت خاطر به جای‌های خويش برگردند و خوبی بخواهند و در پايان جشن، روان‌ها را بدرود می ‌گويند. در روز نوزدهم فروردين، روز جشن فروردينگان مراسم خاصی در بزرگداشت اين موجودات مينوی و در بعدی گسترده‌تر، در بزرگداشت روان درگذشتگان برگزار می‌شد، كه هنوز در ميان هموطنان زردشتی، به خصوص در يزد، با تشريفات خاصی برگزار می شود.

 فرودگ يا فروردينگان جشنی است برای يادبود درگذشتگان و از آنجا كه در دين زردشتی، آيين‌های سوگواری به اشكالی كه می ‌شناسيم، وجود ندارد، اين مراسم به صورت جشن برگزار می ‌شود و مردم روان درگذشتگان را هم در شادی خود شركت می ‌دهند.

برگزیده ازنوشته ای از سایت خبرگزاری میراث فرهنگی

برای خواندن متن کامل اینجا را کلیک کنید.